Familjurættur í Danmark: hjúnaskilnaður, børn og arvur
Familjuviðurskifti, so sum sundurlesing, børn og arvur, eru ofta bæði løgfrøðilig og persónlig viðurskifti. Niðanfyri eru 50 spurningar, sum fólk spyrja um hjúnaskilnað, samband við børn, foreldramyndugleika, arv og deyða í Danmark, svaraðir á einfaldum máli. Hvørt svar vísir á almennu keldurnar, sum tað er grundað á, so tú sjálv/ur kanst kanna reglurnar.
Tú søkir talgilt hjá Familieretshuset (the Family Law Agency). Um tit bæði eru samd, kunnu tit søkja um beinleiðis hjúnaskilnað ella um sundurlesing fyrst. Um tit ikki eru samd, bjóðar Familieretshuset tykkum á fund og tekur síðani avgerð.
Les alt svarið
Freist: Seks mánaðir skulu vera farnir, frá tí tit eru farin sundur, áðrenn tú kanst søkja um hjúnaskilnað eftir sundurflyting.
Gott at vita
Skilnaður eftir sundurlesing krevur seks mánaðir sundurlesing og semju um alt.
Ein sundurbýling merkir, at tit búgva hvør sær. Flytur tú aftur saman við hinum partinum meðan á sundurbýlingini stendur, telur sundurbýlingurin ikki longur.
Eitt gjald er fyri umsóknina, og eitt hægri gjald, um ein samráðingarfundur er neyðugur. Kanna aktuellu upphæddirnar á borger.dk.
Býti av ognum (bodeling), uppihald og avtalur um børn eru partur av gongdini og kunnu krevja serstakar avtalur.
Somu reglur galda fyri skrásett parlag.
Hvat tú skalt gera
Tosið um stóru spurningarnar: børnini, bústaðin, pengarnar og ognirnar.
Søk á borger.dk við MitID um beinleiðis hjúnaskilnað, sundurlesing ella hjúnaskilnað eftir sundurlesing.
Um tit eru ósamd, skalt tú møta til fundin hjá Familieretshuset, sum kann hjálpa tykkum at gera eina avtalu.
Fá ráðgeving um býti av ogn og uppihald, áðrenn tú undirskrivar nakað.
Í 2026 tekur Familieretshuset 875 DKK fyri at viðgera eina sundurlesing ella hjúnaskilnað. Um ein treytasamráðing (vilkårsforhandling) verður hildin, verða 2.150 DKK lagdar afturat. At býta ognina gjøgnum skiftirættin (skifteretten) og møguligur advokatur eru útreiðslur fyri seg.
Les alt svarið
Legg til merkis: Upphæddirnar eru avgjøldini fyri 2026. Kanna borger.dk fyri teimum galdandi upphæddunum, áðrenn tú søkir.
Gott at vita
Gjaldið á 875 DKK fevnir um viðgerðina av einum máli um sundurlesing ella hjúnaskilnað, óansæð um talan er um beinleiðis hjúnaskilnað, sundurlesing ella hjúnaskilnað eftir sundurlesing.
Ein treytasamráðing er valfrí, um tit eru samd, og kravd, um tit eru ósamd um, hvørt tit skulu skiljast, um hjúnafelagastuðul ella um eitt felags leigubústað. Um tit eru samd um alt, og Familieretshuset kortini krevur ein fund, er einki fundargjald.
Um tit ikki kunnu semjast um at býta ogn tykkara, kunnu tit biðja skifteretten taka avgerðina. Tað kostar eitt grundgjald á 750 DKK og meira, um ein góðkendur búumsitari (bobehandler) verður settur.
Frí rættarhjálp (fri proces) kann vera møgulig í sambandi við býtið av ognunum.
Hvat tú skalt gera
Kanna galdandi gjøld, áðrenn tú søkir, tí upphæddirnar verða ásettar fyri eitt ár í senn.
Roynið fyrst at semjast um ogn, hjúnafelagastuðul og eitt møguligt leigubústað, so ein vilkårsforhandling ikki verður neyðug.
Bið skiftirættin um hjálp við býtingini, bara um tit ikki kunnu semjast.
Familieretshuset upplýsir í løtuni, at miðalviðgerðartíðin er 5 vikur, roknað frá tí, at umsóknin er móttikin, til avgerðin verður tikin. Ein hjúnaskilnaður eftir sundurlesing krevur fyrst 6 mánaða sundurlesing, og ósemja ella ein treytasamráðing kann gera, at málið tekur longri tíð.
Les alt svarið
Freist: Skilnaður eftir sundurbýling kann søkjast um, tá sundurbýlingin hevur vart í seks mánaðir, ella fyrr, um tit bæði eru samd.
Gott at vita
Talan um 5 vikur er eitt miðaltal. Familieretshuset upplýsir tað sum núverandi afgreiðslutíð uttan eina dagfesting, so kanna síðuna fyri nýggjasta talið.
Um tit bæði eru samd, kunnu tit skiljast beinleiðis uttan fyrst at verða sundur. Um annar tykkara er ósamdur, kunnu tit verða sundur og, eftir seks mánaða sundurveru, skiljast, sjálvt um hjúnafelagin er ósamdur.
Um tú ert ósamd/ur, kann Familieretshuset biðja um fleiri upplýsingar ella halda eina vilkårssamráðing. Tú kanst vænta at hoyra frá teimum innan 15 dagar eftir freistina hjá tær at lata inn tilfarið.
Skylduga umhugsunartíðin varð avtikin 1. juli 2020.
At býta ognir tykkara er eitt egið mál: tit gera sjálvi eina avtalu, ella skifteretten tekur avgerðina.
Hvat tú skalt gera
Søk talgilt á borger.dk við MitID. Bara annar tykkara nýtist at byrja umsóknina.
Svarað hvørjari umbøn um upplýsingar innan freistina, sum tú fært.
Luttak í samráðingini um treytirnar, um tú verður kallað/ur til hana.
Ja. Tú hevur rætt til at skiljast sundur, sjálvt um hjúnafelagi tín er ósamdur, og eftir seks mánaðum við sundurlesing hevur tú rætt til hjúnaskilnað. Tú kanst eisini søkja um beinleiðis hjúnaskilnað av serligum grundum: tvey ár við sundurlesing, hjúnabandsbrot, harðskapur, tvígiftni ella burturflyting av barni.
Les alt svarið
Freist: Framhjúnarbrot skal verða reist innan seks mánaðir eftir, at tú fekkst kunnleika um tað, og harðskapur innan eitt ár eftir, at tú fekst kunnleika um hann.
Gott at vita
Familieretshuset skal halda eina vilkårsforhandling, um tit eru ósamd. Um treytirnar fyri beinleiðis hjúnaskilnaði ikki eru loknar, hevur hjúnafelagi tín bara rætt til sundurveru.
Tvey ár við sundurbýling telja bara, um tit hava búð hvør sær vegna ósemjur, ikki bara av praktiskum orsøkum.
Ein umsókn, sum er grundað á hjúnabrotskap, skal sendast innan seks mánaðir eftir, at tú fekk kunnleika til hann. Ein umsókn, sum er grundað á harðskap, skal sendast innan eitt ár eftir, at tú fekk kunnleika til tað.
Ein sundurlesing fellur burtur, um tit ikki flyta sundur innan tríggjar mánaðir, ella um tit flyta saman aftur.
Um tit framvegis eru ósamd um hjúnafelagastuðul ella um, hvør skal búgva í felags leigubústaðinum, tekur Familieretshuset avgerð um hesi viðurskifti.
Hvat tú skalt gera
Ger av, um tú skalt søkja um sundurlesing ella um beinleiðis hjúnaskilnað vegna serligar umstøður.
Umsøk á borger.dk við MitID. Maki tín fær sjálvvirkandi boð við e-Boks ella brævi og kann svara har.
Luttak í samráðingini um treytirnar við myndfundi ella persónliga.
Um tú ert ósamdur í avgerðini, kanst tú kæra hana innan fýra vikur eftir, at tú hevur móttikið hana.
Tað er eingin hjúnaskilnaður og ongar serligar reglur um býti fyri ógift pør. Sum útgangsstøði varðveitir hvør tykkara tað, tit eiga, og ger upp tykkara egnu skuld. Undantøk eru ognir, sum tit hava keypt saman. Børn verða viðgjørd særskilt eftir reglunum um foreldramyndugleika og samband.
Les alt svarið
Legg til merkis: Ógift pør eru ikki fevnd av reglunum um hjúnaskilnað viðvíkjandi býti av ognum ella hjúnafelagastuðli.
Gott at vita
Ógift pør kunnu ikki krevja hjúnafelagastuðul frá hvørjum øðrum.
Um tú leigar bústaðin og hevur búð saman í minsta lagi tvey ár, kann annað tykkara verða verandi og yvirtaka leigusáttmálan. Um tit eru ósamd, taka dómstólarnir avgerðina.
Ogn, sum tit hava keypt saman, og týðandi felags keyp eru undantøk frá regluni um, at hvør heldur tí, sum hann ella hon eigur.
Foreldramyndugleiki yvir børn er ikki knýttur at sjálvum uppbrotinum. Foreldur, sum ikki eru gift, hava bert felags foreldramyndugleika í teimum førum, sum eru ásett í lógini.
Hvat tú skalt gera
Gerið ein lista yvir, hvat hvør tykkara eigur, skyldar og hevur keypt saman.
Semjist skrivliga um, hvør varðveitir hvat, og hvør verður búgvandi í einum leigaðum bústaði.
Set teg í samband við Familieretshuset um foreldramyndugleika, bústað og samband, um tú hevur børn.
Eftir vanligu reglunum (formuefællesskab, ofta kallað fælleseje) verða avlopini hjá báðum hjúnafeløgunum javnað við hjúnaskilnað. Hvørt hjúnafelag roknar ognir minus skuld, og særeje verður ikki tikið við. Um tit ikki kunnu semjast, tekur skiftirætturin (skifteretten) avgerðina.
Les alt svarið
Legg til merkis: Skilnaðardagurin er vanliga tann dagurin, umsóknin verður latin inn, so tað, tú fært tær aftaná, verður ikki býtt.
Gott at vita
Felagsognin hjá tykkum endar við dagsins enda tann dagin, umsóknin verður latin inn til Familieretshuset, uttan so at tit semjast um eina aðra dagfesting. Ognir og skuld, sum verða fingnar eftir tann dagin, verða ikki tiknar við.
Um bæði hjúnafelagarnir hava eitt avlop, verður tað javnað: avlop á 10.000 kr. og 40.000 kr. verða til 25.000 kr. hjá hvørjum. Um annar hevur hall, verður bara avlopið býtt, og skuldin verður ikki býtt.
Eftir vanligu reglunum verða gávur, arvur og ognir, sum tú átti áðrenn hjúnalagið, eisini býttar, uttan so at tær eru særeje.
Persónligir lutir, persónlig endurgjald og rímiligur pensjónsrættur verða vanliga ikki býtt.
Skiftirætturin krevur eitt grundgjald á 750 kr. fyri eina umsókn um at býta búgvið.
Hvat tú skalt gera
Skráset allar ognir og allar skuldir, sum tær vóru á uppgerðardegnum (ophørsdato).
Ger upp avlop ella hall (bodel) hjá hvørjum hjúnafelaga og semjist um, hvussu tað skal javnast.
Skriva avtaluna niður, og semjist um, hvør fær hvørji ognarlutir.
Um tit ikki kunnu semjast, biðið skiftirættin taka avgerðina.
Særeje er ogn, sum stendur uttan fyri býtið við sundurflyting ella hjúnaskilnað. Tað verður stovnað við einum hjúnasáttmála (ægtepagt), sum skal skrásetast hjá landsskrásetingardómstólinum (Tinglysningsretten) fyri at vera galdandi. Ein gávugevari ella arvaláti kann eisini áseta, at ein gáva ella arvur er særeje.
Les alt svarið
Legg til merkis: Ein hjúnabandssáttmáli er bara galdandi, tá ið hann er skrásettur hjá Tinglysningsretten.
Gott at vita
Uttan særeje galda vanligu reglurnar, og alt búgvið verður býtt, eisini ognir, sum vóru ognaðar áðrenn hjúnabandið, og gávur og arvur, sum vórðu fingin áðrenn ella meðan hjúnabandið stóð við.
Ein hjúnabandsavtala kann fevna um ogn tína alla, bara ein part av henni ella ávísar lutir, og hon kann vera avmarkað í tíð.
Um annar hjúnafelagin hevur sera stórt særeje, sum hevði sett hin órímiliga illa, kann skiftirætturin áleggja endurgjald.
Persónligir lutir, persónlig endurgjald og rættindi, sum ikki kunnu flytast, so sum upphavsrættur og goodwill, eru eisini uttan fyri býtið.
Hvat tú skalt gera
Ger av, hvørjar ognir tú vilt halda uttan fyri býtið.
Ger ein hjúnabandssáttmála, helst við løgfrøðiligari ráðgeving.
Fá sáttmálan skrásettan hjá Tinglysningsretten, annars er hann ikki galdandi.
Um ein gáva ella arvur skal vera særeje, skal gevarin ella arvlátarin tryggja sær, at tað verður ásett.
Sum útgangsstøði hendir einki við pensjónini hjá tær ella hjúnafelaga tínum við hjúnaskilnaði. Hvør tykkara varðveitir sína egnu pensjón, so leingi pensjónirnar eru rímiligar. Arbeiðsplásspensjónir verða vanliga mettar sum rímiligar. Pensjónir, sum verða mettar órímiligar, kunnu býtast, og møguliga kann endurgjald fáast.
Les alt svarið
Legg til merkis: Inntøkan og ognirnar hjá fyrrverandi hjúnafelaga tínum kunnu framvegis verða taldar við í fólkapensjónina, um tú ikki boðar kommununi frá hjúnaskilnaðinum.
Gott at vita
Reglan fevnir um kapitalpensjónir, ratepensjónir og skipanir við áhaldandi gjøldum, bæði arbeiðsplássskipanir og einstaklingaskipanir.
Fællesskabskompensation kann vera møgulig, um tú setti minni til síðis til pensjón undir hjúnabandinum orsakað av familjuábyrgd, so sum at vera heima ella arbeiða niðursetta tíð.
Rimelighedskompensation kann vera møgulig, um stórur munur er á pensjónsupphæddunum, og tú verður viðfarin órímiliga. Tað krevur eitt hjúnaband, sum hevur vart meira enn umleið 15 ár.
Ein hjúnasáttmáli kann áseta eina aðra skipan fyri eftirlønir.
Eftir skilnað fara útgjøld úr tryggingum í pensjónini sjálvvirkandi til børn tíni, um tú hevur børn, í staðin fyri til fyrrverandi hjúnafelaga tín.
Hvat tú skalt gera
Fá eitt yvirlit yvir eftirlønina hjá tykkum báðum.
Kanna, um skipanir tínar fevna um eftirløn til maka, og hvør er skrásettur sum móttakari.
Semjist sjálvi um møguliga endurgjalding, ella latið skiftirættin avgera málið.
Um tú fært fólkapensión, skalt tú boða kommununi frá hjúnaskilnaðinum.
Tað veldst um, um tú eigur ella leigar. Ein ogn bústaður er partur av ognabýtinum (bodeling), har tit avtala, hvør fær hvørjar ognir, ella skiftirætturin tekur avgerðina. Fyri ein leigaðan bústað ger Familieretshuset av, hvør verður verandi, um tit ikki kunnu semjast. Tit hava upp til tríggjar mánaðir at flyta sundur eftir sundurflytingina.
Les alt svarið
Freist: Eftir eina sundurskiljing skalt tú flyta sundur innan tríggjar mánaðir, annars fellur sundurskiljingin burtur.
Gott at vita
Annað hjúnafelagið kann ikki selja familjunnar høvuðsbústað uttan samtykki frá hinum.
Fyri at fáa beinleiðis hjúnaskilnað uttan serligar grundir skulu tit semjast um, hvør verður búgvandi í eini leiguíbúð. Um tit ikki semjast, er neyðugt við eini treytasamráðing, og Familieretshuset tekur avgerðina.
Um tit eru sundurlesin, hava tit í mesta lagi tríggjar mánaðir at flyta sundur, annars fellur sundurlesingin burtur.
Meðan tit eru gift, og annar tykkara verður búgvandi, rinda tit bæði ognarskatt (ejendomsværdiskat) av tykkara egna parti av bústaðnum.
Áðrenn búgvið verður býtt, kann hjúnafelagin, sum flytur út, leiga sín part út til tann, sum verður búgvandi. Leiguinntøkan er skattskyldug.
Hvat tú skalt gera
Finn út av, um bústaðurin er ogn hjá báðum, hjá øðrum hjúnafelaganum ella er leigaður.
Ger avtalu um, hvør verður búgvandi, og hvussu hin skal fáa endurgjald, ella um at selja.
Gerið avtalu um, hvør verður búgvandi í eini leiguíbúð, ella ver til reiðar til eina samráðing um treytirnar.
Spyr Skatteforvaltningen, um tú ert í iva um, hvussu skatturin av bústaðnum verður ávirkaður.
Hjúnafelagastuðul (ægtefællebidrag) kann verða avtalaður ella ásettur av Familieretshuset, tá ið tit fara hvør til sítt ella verða skild. Hann er vanliga ein fimtingur av muninum millum inntøkurnar hjá tykkum og varar vanliga ikki longur enn 10 ár. Hann heldur sjálvvirkandi uppat, um móttakarin giftist aftur, ella um tann, sum rindar, doyr.
Les alt svarið
Legg til merkis: Ein upphædd, sum tit sjálvi semjast um, kann ikki seinni broytast av Familieretshuset, so fáið ráðgeving, áðrenn tit skriva undir.
Gott at vita
Um tit sjálvi semjast um upphæddina, kann Familieretshuset ikki broyta hana seinni. Bert ein dómstólur kann gera tað, og bert um umstøðurnar eru broyttar munandi.
Familieretshuset kann lækka uppihaldið niður í null, um móttakarin býr saman við onkrum á ein slíkan hátt, at tað ikki er rímiligt at halda fram við uppihaldinum.
Dømi frá borger.dk: við mánaðarligum inntøkum upp á 20.000 kr. og 37.000 kr. er munurin 17.000 kr., og stuðulin er umleið 3.400 kr. um mánaðin.
Um tit ikki eru samd um hjúnafelagastuðul, er neyðugt at samráðast um treytirnar hjá Familieretshuset.
Udbetaling Danmark kann krevja inn og gjalda barnagjaldið út, men tú skalt fyrst royna at krevja tað inn sjálv/ur.
Hvat tú skalt gera
Roynið at semjast um, um stuðul skal rindast, hvussu nógv skal rindast, og hvussu leingi, og fáið tað skrivliga.
Um tit ikki kunnu semjast, søk hjá Familieretshuset um at fáa upphæddina ásetta.
Søk hjá Udbetaling Danmark um innkrevjing og útgjalding, og legg tína avgerð, dóm ella avtalu við.
Boða Udbetaling Danmark alt fyri eitt frá broytingum, sum til dømis nýgiftu ella flyting uttanlands.
Eingin føst regla er um, hvussu nógv samband eitt barn skal hava. Tað skal hóska til tørvin hjá barninum. Gerið eina avtalu tykkara millum, og um tit ikki megna tað, skulu tit fyrst seta tykkum í samband við Familieretshuset. Tað kann hjálpa tykkum at gera eina avtalu ella taka eina avgerð.
Les alt svarið
Legg til merkis: Um tit eru ósamd um samveru, skalt tú altíð fyrst seta teg í samband við Familieretshuset.
Gott at vita
Barnið hjá tær hevur rætt til samband við bæði foreldrini, og tað er felags ábyrgd at fáa hetta at virka.
Ein skrivlig avtala kann altíð broytast, um tit bæði eru samd.
Um tit ikki kunnu semjast, kann Familieretshuset hjálpa. Um tað framvegis ikki eydnast, kann Familieretshuset ella familjurætturin (familieretten) taka avgerð. Í serligum førum kann samband verða sýtt.
Foreldrið, sum barnið er skrásett hjá, er bústaðarforeldrið (bopælsforælder). Hitt foreldrið hevur samband (samvær), uttan mun til hvør hevur foreldramyndugleikan.
Hvat tú skalt gera
Setið tykkara avtalu í ein skrivligan sáttmála: gerandisdagar, frítíð, almennir frídagar, henting og koyring heim.
Um tit eru ósamd, set teg í samband við Familieretshuset, áðrenn tú fert víðari.
Goym skrásetingar av avtalum, boðum og tí sambandi, sum fer fram, um ivamál skuldu stungið seg upp.
Hav aldur og tørv barnsins í huga, og takið avtaluna uppaftur, so hvørt tørvirnir broytast.
Ein býtt skipan (deleordning) merkir, at barnið er umleið helvtina av tíðini hjá hvørjum foreldri, til dømis 7/7, 14/14 ella 3/3. Um tit eisini býta útreiðslurnar fyri barnið, verður barnagjald (børnebidrag) vanliga ikki ásett. Barnið hevur framvegis eina skrásetta bústaðaradressu.
Les alt svarið
Legg til merkis: Barnapeningur verður vanliga bara ikki ásettur, um barnið er hjá hvørjum tykkara umleið hálva tíðina, og tit eisini býta útreiðslurnar ímillum tykkum.
Gott at vita
Foreldrið, sum barnið er skrásett hjá, er framvegis bústaðarforeldrið (bopælsforælder) í eini felags skipan, og hitt foreldrið er sambandforeldrið (samværsforælder).
Barnapeningur verður vanliga ikki ásettur við einari 7/7- ella 8/6-skipan, tá ið tit eisini býta útreiðslurnar fyri barnið.
Fyri at fáa fulla barna- og ungdómsveiting (børne- og ungeydelse) skal barnið vanliga búgva hjá tí foreldrinum í minsta lagi 9 av hvørjum 14 døgum.
Felags bústaður (delt bopæl) er nakað annað: bæði foreldrini eru bústaðarforeldur og taka tær týdningarmiklu avgerðirnar saman. Tað skal verða avtalað av báðum og kann ikki áleggjast av Familieretshuset ella rættinum.
Hvat tú skalt gera
Semjist um skipanina, til dømis vikuligar ella aðruhvørja viku broytingar, og um hvussu útreiðslurnar verða býttar.
Skriva tað niður á avtalublaðið hjá Familieretshuset og skriva undir tvey eintøk.
Kanna hjá Udbetaling Danmark, hvat er galdandi fyri barna- og ungdómsgjaldið.
Tú kanst biðja familjurættin (familieretten) um hjálp til at fáa barnið handað. Hetta ber til, um samveran byggir á ein dóm, eina avgerð hjá Familieretshuset ella ein skrivligan sáttmála, sum sigur, at hann kann brúkast sum grundarlag fyri fullfylging. Tú stovnar málið á minretssag.dk.
Les alt svarið
Legg til merkis: Uttan eina avgerð, ein dóm ella eina skrivliga avtalu við fullfylgdarorðing kann familjurætturin ikki fremja sambandið.
Gott at vita
Ein munnlig avtala kann ikki handhevjast. Ein skrivlig avtala, sum tit sjálv hava gjørt, kann bara brúkast, um tað stendur í henni, at hon kann "tjene som grundlag for fuldbyrdelse" (vera grundarlag fyri fullnoyðslu).
Tvingsilsfullgonga skal vera so skynsom sum gjørligt mótvegis barninum og skal vera í samsvari við tað, sum er barninum fyri bestu.
Sama mannagongd er galdandi, um barnið ikki verður latið aftur eftir samveru.
Handhevjing verður umsitin av familjudóminum. Familieretshuset kann bjóða barnasakkøna ráðgeving ella seming.
Hvat tú skalt gera
Skriva niður, hvat tit hava avtalað um sambandið, og hvat hendi.
Kanna, um tú hevur eina avgerð, ein dóm ella eina avtalu, sum kann fullførast við tvingsli.
Stovna eitt mál á minretssag.dk og bið familjurættin hjálpa við handanini.
Bíða eftir, at familjudómstólurin setur seg í samband við teg.
Ja. Um foreldrið, sum barnið býr hjá, avlýsir eina avtalaða vitjan, fært tú sjálvvirkandi endurgjaldssamband (erstatningssamvær) í næstu viku, við sama vavi, tíð og treytum. Tað er galdandi uttan mun til orsøkina, eisini um barnið er sjúkt, og tú nýtist ikki at søkja hjá nøkrum.
Les alt svarið
Freist: Endurvitjanin er í vikuni eftir ta avlýstu vitjanina. Tak tað upp, so skjótt sum tú fært boð um avlýsingina.
Gott at vita
Tað fevnir bara um galdandi samskiftisskipanir, ikki um einstakar skipanir, so sum frítíð ella almennar frídagar.
Hetta er galdandi, bæði um tit sjálvi hava avtalað sambandið, og um Familieretshuset ella rætturin hevur ásett tað.
Hetta er ikki galdandi fyri eftirlitað samband (overvåget samvær).
Familieretshuset kann ikki hjálpa við at handhevja endurvitjan. Vilt tú noyða hana ígjøgnum, skalt tú seta teg í samband við familjudómin (familieretten).
Hvat tú skalt gera
Tá ið tær verður sagt frá avlýsingini, skalt tú siga hinum foreldrinum, at tú vilt hava endurgjaldssambandið.
Gerið av, hvønn dag tað skal vera, so at tað hevur sama vavi og somu treytir sum tann avlýsta samveran.
Eftirlitssamband merkir, at tíðin, barnið er saman við einum foreldri, fer fram hjá Familieretshuset, meðan ein yrkisbarnaserfrøðingur er hjástaddur. Tað verður bara brúkt, tá ið Familieretshuset ella familjudómstólurin metir, at ongar aðrar møguleikar eru fyri sambandi. Áðrenn tað byrjar, luttaka bæði foreldrini og barnið á einum kunningarfundi.
Les alt svarið
Legg til merkis: Samanverða undir eftirliti er seinasta úrræði og verður bara nýtt, tá ið Familieretshuset ella familjurætturin metir, at eingin onnur møguleiki fyri samband er tøkur.
Gott at vita
Tað eru fleiri sløg: vard samvera (beskyttet samvær) við støðugum eftirliti, eygleidd samvera (observeret samvær) fyri at savna upplýsingar til eina serfrøðingameting, stuðlað samvera (støttet samvær) og samvera við eftirliti (overværet samvær).
Verndað samband verður brúkt, tá ein ítøkilig meting vísir, at eingir aðrir møguleikar eru, til dømis eftir long tíðarskeið uttan samband ella stúran um at fara út um mørk ella um burturflyting.
Samband undir eftirliti er ikki ein avgerð um, hvørt samband kann vera í framtíðini.
Á innleiðandi fundinum (forsamtale) fáa foreldrini at vita, hvør verður til staðar, hvussu hvør samrøða endar, hvørjar ábyrgdir tey hava, og hvør leikluturin hjá serfrøðinginum er.
Endurgjaldssamvera (erstatningssamvær) er ikki galdandi fyri samveru undir eftirliti.
Við felags foreldramyndugleika loyva danskar reglur hvørjum foreldri at ferðast uttanlands við barninum uttan samtykki frá hinum foreldrinum ella eina avgerð frá Familieretshuset. Um tit eru ósamd um foreldramyndugleikan, krevst samtykki, tó kann Familieretshuset loyva eini styttri ferð. Summi lond krevja kortini framvegis samtykki frá báðum foreldrum.
Les alt svarið
Legg til merkis: Danskar reglur krevja møguliga ikki samtykki, men landið, tú fert til, kann krevja tað. Kanna innferðarreglurnar har, áðrenn tú fert.
Gott at vita
Við einsamallari foreldramyndugleika galda avgerðir Familieretshuset um samband bert í Danmark og hinum norðurlondunum. Foreldur kunnu semjast um, at barnið kann ferðast uttanlands undir sambandinum, og Familieretshuset kann meta um ferðina, um tit eru ósamd.
Familieretshuset sigur, at frítíðarferðir og familjuvitjanir uttanlands ofta eru loyvdar.
At søkja um pass til barnið er ein av teimum týdningarmiklu avgerðunum, sum foreldur við felags forræði (forældremyndighed) mugu verða samd um.
Foreldrið, sum barnið býr hjá, má ikki fara í frítíð uttan fyri skúlafrítíðirnar, um tað skerjir sambandið hjá hinum foreldrinum við barnið, uttan so at tit semjast um tað, ella Familieretshuset loyvir tí.
Hvat tú skalt gera
Kanna innferðarreglurnar í landinum, tú fert til, tí summi lond krevja samtykki frá báðum foreldrunum.
Sig hinum foreldrinum í góðari tíð, nær og hvar tú skalt ferðast, og ger avtalu um samband undir ferðini.
Um tú ert ósamd/ur, skalt tú biðja Familieretshuset meta um ferðina, áðrenn tú bókar hana.
Ja, í summum førum. Omma og abbi kunnu søkja Familieretshuset um samveru (samvær), um barnið onga ella sera avmarkaða samveru hevur við foreldrið, sum tað ikki býr hjá, ella um eitt foreldur er deytt ella ókent. Tað, sum er best fyri barnið, kemur altíð fyrst.
Les alt svarið
Legg til merkis: Bara skyldfólk hjá tí foreldrinum, sum barnið ikki býr hjá, ella hjá einum foreldri, sum er deytt, kunnu søkja. Familja hins búgvandi foreldurs kann ikki søkja.
Gott at vita
Nærmastu skyldfólk, so sum ommur og abbar, eldri systkin, mammubeiggjar og mostrar, kunnu søkja, og tað kunnu onnur, sum hava samband við barnið, eisini, so sum ein fyrrverandi stjúkforeldur.
Tú skalt vera minst 18 ára gamal og hava eitt verandi samband við barnið.
Familjan hjá tí foreldrinum, sum barnið býr hjá (bopælsforælder), kann ikki søkja.
Um bæði foreldrini eru deyð, kunnu bæði settini av ommum og abbum og onnur familja báðumegin søkja.
Fyri eitt ættleitt barn kunnu upprunaligu skyldfólk barnsins søkja, tá barnið er komið heim til ættleiðingarforeldrini.
Hvat tú skalt gera
Kanna, um tú lýkur treytirnar: eitt samband við barnið og lítið ella einki samband við hitt foreldrið.
Umsøk á netinum gjøgnum Familieretshuset við MitID.
Ver til reiðar at greiða frá sambandi tínum við barnið og hví sambandið er barninum at gagni.
Nei. Sambært borger.dk kunnu myndugleikarnir ikki tvinga eitt foreldur at hava samveru (samvær), um tað ikki vil. Barnið hevur tó framvegis rætt til samveru við bæði foreldrini, og Familieretshuset kann bjóða barnaserfrøðiliga ráðgeving ella seming fyri at hjálpa.
Les alt svarið
Legg til merkis: Eingin kann noyða nakran til samband, men ráðgeving kann hjálpa foreldrinum og barninum at finna eina skipan, sum virkar.
Gott at vita
Báðir foreldrarnir hava felags ábyrgd av at halda barninum í regluligum sambandi við tann av foreldrunum, sum barnið ikki býr hjá.
Ráðgeving frá barnaserfrøðingi (børnesagkyndig rådgivning) er ókeypis og hevur til endamáls at finna bestu loysnina fyri barnið í verandi støðu.
Sáttamling (konfliktmægling) er ókeypis og sjálvboðin, men bæði foreldrini mugu vilja tað og luttaka.
Sambandsskipanir kunnu verða broyttar, um bæði foreldrini eru samd, ella um umstøðurnar eru broyttar munandi, og broytingin er barninum at frama.
Hvat tú skalt gera
Tosið við hitt foreldrið um, hvat samband er realistiskt, og gerið eina skrivliga avtalu um tað.
Bið um ókeypis ráðgeving frá serfrøðingi í barnamálum ella sáttamling gjøgnum sjálvavgreiðsluna á borger.dk.
Um støðan broytist, skalt tú spyrja Familieretshuset um at broyta skipanina.
Um tit bæði eru samd, kunnu tit broyta skipanina nær sum helst. Um bara annað tykkara vil hava eina broyting, ger Familieretshuset vanliga bara eina nýggja skipan, um umstøðurnar eru broyttar munandi, og broytingin skal vera til barnsins besta. Ókeypis seming kann hjálpa.
Les alt svarið
Freist: Ein kæra um eina avgerð um samband skal vera komin fram til Familieretshuset innan 4 vikur eftir, at tú móttók avgerðina.
Gott at vita
Ein bindandi avtala, sum er gjørd við oyðublaðnum hjá Familieretshuset, kann sum meginregla bara broytast, um umstøðurnar hjá tær ella barninum eru broyttar munandi, síðan avtalan varð gjørd.
Familieretshuset kann bjóða vegleiðing, og barnaserfrøðilig ráðgeving og sáttan eru ókeypis. Um tit framvegis eru ósamd, tekur Familieretshuset avgerðina.
Eitt barn, sum er 10 ár ella eldri, kann biðja Familieretshuset kalla inn til fund um broytingar, men barnið avger ikki úrslitið.
Tú kanst kæra eina avgerð hjá Familieretshuset. Kæran verður send familjurættinum.
Hvat tú skalt gera
Ger avtalu við hin foreldurin um broytingina og fá hana skrivliga, helst á avtalublaðnum.
Um tú ert ósamd/ur, skalt tú seta teg í samband við Familieretshuset og greiða frá, hvat er broytt.
Umhugsa ókeypis seming ella ráðgeving frá barnasakkunnugum.
Um tú ert ósamd/ur í avgerðini, skalt tú senda eina kæru til Familieretshuset.
Avtalið um frítíðir og almennar frídagar frammanundan, tí frítíðir elva ofta til ósemju. Dømi eru 2–3 vikur um summarið, ein vika um heystið ella veturin, helvtin av páskunum og jól og nýggjár annaðhvørt ár. Foreldrini avtala flutningin og rinda hvør fyri sín part av honum.
Les alt svarið
Legg til merkis: Ger avtalu um frítíðir í góðari tíð. Um tit eru ósamd, ger Familieretshuset av, hvat er best fyri barnið.
Gott at vita
Um tit ikki kunnu semjast, og Familieretshuset ikki kann hjálpa tykkum at semjast, verður ein avgerð tikin út frá tí, sum er best fyri barnið.
Foreldrið, sum barnið býr hjá, má ikki fara í frítíð uttan fyri skúlafrítíðina, um tað skerjir sambandið hjá hinum foreldrinum, uttan so at tit semjast ella Familieretshuset loyvir tí.
Ein slík umbøn skal vera væl grundað, til dømis ein heilt serligur møguleiki, sum foreldurin ikki kann ávirka.
Familieretshuset kann vanliga ikki avgera, hvussu flutningurin skal skipast. Ein vanlig skipan er, at samveruforeldrið heintar barnið við byrjanina, og bústaðarforeldrið heintar tað við endan.
Í summum førum kanst tú fáa hjálp til útreiðslur til flutning, til dømis um tú hevur lága inntøku, við at venda tær til kommununa.
Hvat tú skalt gera
Gerið ein lista yvir frítíðirnar og almennu frídagarnar, og semjist um, hvussu tær verða býttar.
Semjist um, hvør heintar og avhendir barnið, og hvør rindar fyri hvørja ferð.
Fá alt skrivað niður.
Um tit eru ósamd, skalt tú seta teg í samband við Familieretshuset.
Gift foreldur hava felags foreldramyndugleika. Ógift foreldur hava hann bara felags, um tey undirskriva eina yvirlýsing (ella semjast um tað), ella í ávísum støðum, sum eru ásettar í lógini. Annars hevur mamman einsamøll foreldramyndugleikan.
Les alt svarið
Freist: Frágreiðingin kann skrivast undir áðrenn føðingina og innan tær fyrstu fýra vikurnar eftir føðingina.
Gott at vita
Foreldur, sum ikki eru gift, kunnu undirskriva eina umsorganar- og ábyrgdaryvirlýsing (omsorgs- og ansvarserklæring) áðrenn føðingina ella innan fýra vikur eftir føðingina.
Um pápin er skrásettur, og foreldrini høvdu felags skrásetta bústaðaradressu tær tíggju mánaðirnar undan føðingini, hava tey eisini felags foreldramyndugleika.
Felags foreldramyndugleiki heldur fram eftir sundurlesing ella skilnað. Hvørt foreldrið kann biðja um, at hann heldur uppat.
Um annað foreldrið við felags foreldramyndugleika doyr, verður foreldramyndugleikin verandi hjá hinum foreldrinum.
Forræði (forældremyndighed) er nakað annað enn, hvar barnið býr (bopæl), og samband (samvær) er nakað annað.
Hvat tú skalt gera
Finn út av tínari støðu: vóru tit gift, skrivaðu tit undir eina váttan, ella høvdu tit sama bústað, tá barnið varð føtt?
Um tit ikki eru gift og vilja hava felags foreldramyndugleika, skulu tit skriva undir váttanina ella seta tykkum í samband við Familieretshuset um eina avtalu.
Um tú vilt broyta foreldramyndugleikan, skalt tú byrja hjá Familieretshuset.
Við felags foreldramyndugleika (fælles forældremyndighed) taka bæði foreldrini avgerðir um stóru spurningarnar saman, meðan tað foreldrið, sum barnið býr hjá, tekur avgerðir um gerandisviðurskifti. Við einsamøllum foreldramyndugleika (eneforældremyndighed) tekur annað foreldrið allar avgerðir. Foreldramyndugleikin varir, til barnið verður 18 ár, og broytist ikki sjálvvirkandi, tá tit fara sundur.
Les alt svarið
Legg til merkis: Ein avtala um broyting í foreldramyndugleika er galdandi, tá ið Familieretshuset hevur váttað, at hon er innlatin.
Gott at vita
Stórar avgerðir undir felags foreldramyndugleika fevna um navn barnsins, bústað, trúgv, skúlagongd og pass.
Tann foreldurin, sum barnið býr hjá (bopælsforælder), tekur avgerðir um gerandisviðurskifti, so sum dagrøkt og frítíðarvirksemi.
Tann, sum hevur foreldramyndugleikan, er vanliga eisini verji barnsins (værge) og hevur ábyrgd av inntøkum og ognum barnsins.
Foreldramyndugleiki fylgir ikki sjálvvirkandi bústaðinum hjá barninum. Eitt barn kann búgva mest hjá øðrum foreldrinum, meðan hitt hevur foreldramyndugleikan.
Tú kanst broyta foreldramyndugleikan við avtalu við einum talgildum oyðublaði til Familieretshuset, ella uttan avtalu gjøgnum Familieretshuset og, um neyðugt, rættin.
Hvat tú skalt gera
Finn út av, hvørji foreldramyndugleikaáseting galda fyri teg.
Ger avtalu við hin foreldurin um, hvat hvør tykkara kann avgera einsamallur.
Send ein avtalu um felags ella einsamallan foreldramyndugleika talgilt til Familieretshuset.
Um tit eru ósamd, skalt tú senda inn sambandseyðublaðið um foreldramyndugleika, bústað og samband til Familieretshuset.
Byrja við at skriva til Familieretshuset. Vanliga verður tú boðin á ein fund, har stovnurin roynir at hjálpa tykkum at semjast. Bara dómstólurin (familieretten) kann taka endaliga avgerð um foreldramyndugleika, og dómstólurin kann enda felags foreldramyndugleika, bara um foreldrini ikki kunnu samstarva til barnsins besta.
Les alt svarið
Freist: Málið skal sendast til rættin í seinasta lagi fýra vikur eftir, at Familieretshuset hevur lokið viðgerðina av málinum.
Gott at vita
Familieretshuset viðger vanliga bara eina umbøn um at broyta foreldramyndugleikan, um týðandi umstøður viðvíkjandi barninum eru broyttar, ella um Familieretshuset metir, at broytingin er til barnsins besta.
Ókeypis ráðgeving hjá barnaserkønum og ókeypis semingsviðgerð verða boðin, áðrenn nøkur avgerð verður tikin.
Um tit ikki kunnu semjast, sendir Familieretshuset málið til rættin.
Familieretshuset kann taka eina fyribilsavgerð um foreldramyndugleika ella bústað, um neyðugt.
Eitt barn, sum er 10 ár ella eldri, kann biðja Familieretshuset kalla inn til fund um foreldramyndugleika ella bústað.
Hvat tú skalt gera
Fá ráð frá einum ráðgeva, áðrenn tú søkir.
Skriva til Familieretshuset ella brúka umsóknina um broyting av foreldramyndugleika.
Luttak á fundinum og royn ókeypis ráðgeving ella miðling.
Um tit ikki koma til eina semju, bið um, at málið verður sent til rættin.
Tit kunnu semjast sínámillum, og Familieretshuset nýtist ikki at vera við. Um tit eru ósamd, hjálpir Familieretshuset tykkum, og um tit framvegis ikki kunnu semjast, tekur familjudómstólurin (familieretten) endaligu avgerðina. Bústaður barnsins er tann bústaður, har barnið er skrásett í fólkayvirlitinum.
Les alt svarið
Legg til merkis: Um tit eru samd um, hvar barnið skal búgva, nýtist tær ikki at søkja hjá Familieretshuset.
Gott at vita
Við felags foreldramyndugleika avger bústaðarforeldrið (bopælsforælder), hvar í Danmark barnið skal búgva. Við einsamøllum foreldramyndugleika avger foreldrið, sum hevur foreldramyndugleikan, hetta í Danmark og uttanlands.
Felags bústaður (delt bopæl) hevur verið møguligur síðani 1. apríl 2019. Bæði foreldrini eru bústaðarforeldur, barnið hevur eina skrásetta bústaðaradressu, og stóru avgerðirnar verða tiknar í felag.
Einans foreldrini kunnu gera avtalu um felags bústað. Hvørki Familieretshuset ella rætturin kunnu áleggja tað.
Um tit hava avtalað felags bústað, kann annað foreldrið siga, at tað ikki longur vil hava tað soleiðis. Um tit ikki kunnu semjast um eina nýggja skipan, kann annað tykkara byrja eitt bústaðarmál hjá Familieretshuset.
Hvat tú skalt gera
Tosið um, hvar barnið skal búgva, og takið barnið við í samrøðuna.
Um tit eru samd, boða frá bústaðarbroytingini á borger.dk.
Um tit eru ósamd, skalt tú seta teg í samband við Familieretshuset við at brúka sambandseyðublaðið um forræði, bústað og samband.
Nýt fría ráðgevingina ella miðlingina, sum er tøk.
Innan fyri Danmark avger bústaðarforeldrið, við felags foreldramyndugleika, hvar barnið skal búgva, men tú skalt boða hinum foreldrinum frá í minsta lagi seks vikur, áðrenn tú flytur. At flyta uttanlands, til Grønlands ella til Føroyar við einum barni, sum er undir felags foreldramyndugleika, krevur samtykki frá báðum foreldrum. Við einsamøllum foreldramyndugleika tekur tú avgerðina einsamallur/einsamøll.
Les alt svarið
Freist: Tú skalt boða hinum foreldrinum frá í seinasta lagi seks vikur áðrenn flytingina.
Gott at vita
Freistin á seks vikur fyri at boða frá er galdandi, óansæð um tit hava felags foreldrarætt, tú hevur einsamallur foreldrarætt ella einki foreldrarætt. Tú mást kunna prógva, at tú boðaði frá rættstundis.
Sein fráboðan kann ávirka eitt seinni mál um, hvar barnið skal búgva.
Tú nýtist ikki at kunna Familieretshuset um flytingina.
Við felags bústaði (delt bopæl) taka foreldrarnir saman avgerð um stórar spurningar, so sum hvar í landinum barnið býr.
Bæði foreldrini hava framvegis ábyrgd av at halda barninum í regluligum og tøttum sambandi við hvørt av foreldrunum.
Hvat tú skalt gera
Boða hinum foreldrinum skrivliga frá minst seks vikur áðrenn flytingina, og goym prógv um fráboðanina.
Um tú ætlar at flyta uttanlands og hevur felags foreldramyndugleika, skalt tú fyrst biðja um samtykki frá hinum foreldrinum.
Um tit ikki eru samd, skalt tú seta teg í samband við Familieretshuset, áðrenn tú flytur.
Eftir flytingina skalt tú boða fólkayvirlitinum frá adressubroytingini á borger.dk.
Familieretshuset bjóðar fleiri ókeypis tænastur: sáttagerð (konfliktmægling), ráðgeving frá barnaserfrøðingi (børnesagkyndig rådgivning), eitt skeið í foreldrasamstarvi og ein ráðgevingar- og greiðingarfundur fyri foreldur, sum eru farin hvør til sítt innan fyri seinastu 3 mánaðirnar. Tú nýtist ikki at hava eitt opið mál fyri at brúka sáttagerð.
Les alt svarið
Freist: Ráðgevingar- og greiðslufundurin er ætlaður foreldrum, sum eru farin sundur innan fyri seinastu 3 mánaðirnar.
Gott at vita
Seming er sjálvboðin, og bæði foreldrini skulu vilja tað og luttaka. Semingsfólkið vegleiðir gongdini, men gevur onga ráðgeving og kann ikki taka nakra avgerð.
Ráðgeving hjá barnasakkønum leggur dent á bestu loysnina fyri barnið í verandi støðu, eisini hvussu børn reagera upp á eitt sundurbrot. Tað er ikki terapi.
Samstarvsskeiðið fevnir um tvær samkomur, hvør upp á 3 tímar, hjá Familieretshuset, og báðir foreldrarnir luttaka.
Ráðgevingar- og avgreiðslusamrøðan (rådgivnings- og afklaringssamtale) er ein videosamrøða ella ein telefonsamrøða, um tú ikki kanst luttaka á netinum, sum skal hjálpa tær at leggja lívið til rættis sum samforeldur.
Hvat tú skalt gera
Søk um ráðgeving ella seming við sjálvavgreiðsluskjalinum á borger.dk og brúka MitID.
Tekna teg til samstarvsskeiðið við leinkjuni til umsóknina á heimasíðuni hjá Familieretshuset.
Um tit nýliga eru farin sundur, skalt tú søkja um ráðgevandi og greiðandi fundin.
Sig Familieretshuset, hvat tú vilt viðgera, so tey kunnu fyrireika seg.
Nei. Foreldrini taka avgerðina, og um tey ikki kunnu semjast, ger Familieretshuset ella dómstólurin tað. Men sjónarmið barnsins skal takast við í metingina, og eitt barn, sum er 10 ár ella eldri, kann biðja Familieretshuset kalla inn til fund um foreldramyndugleika, bústað ella broytingar í sambandi. Barnið tekur ikki avgerðina um úrslitið.
Les alt svarið
Legg til merkis: Eitt barn kann siga sína hugsan, men barnið tekur ikki avgerðina. Tað gera foreldrini, Familieretshuset ella rætturin.
Gott at vita
Familieretshuset bjóðar børnum til eina barnasamrøðu (børnesamtale), har tey kunnu siga frá hugsanum, kenslum og ynskjum um samband, bústað ella foreldrarætt.
Ein sambandspersónur (kontaktperson) hevur eina innleiðandi samrøðu og barnasamrøðuna og fylgir barninum gjøgnum alt málið.
Barnið avger sjálvt, hvussu nógv tað vil siga. Barnið og sambandspersónurin skriva eitt bræv saman, har greitt verður frá tí, sum barnið segði.
Familieretshuset skal taka sjónarmið barnsins við í metingina í einum máli um forræði, bústað ella samband.
Foreldrini kunnu fyrireika barnið við at greiða frá, at meining barnsins hevur týdning, eisini um hon er øðrvísi enn teirra meining.
Hvat tú skalt gera
Tosa við barnið á einum aldri hóskandi hátt, og sig barninum, at meining tess hevur týdning.
Set ikki barnið ímillum í ósemjuni.
Um barnið títt er 10 ár ella eldri og vil sleppa at siga sína hugsan, kann tað seta seg í samband við Familieretshuset.
Samstarva við sambandspersónin, um barnið verður boðið.
Vanliga gjaldið (normalbidrag) er 1.675 DKK um mánaðin fyri hvørt barn í 2026, ella 20.100 DKK um árið. Eitt foreldur, sum rindar og hevur høga inntøku, kann rinda meira, tí eitt prosentligt ískoyti verður lagt afturat. Tað verður javnað hvønn 1. januar og skal vanliga rindast tann 1. í hvørjum mánaði.
Les alt svarið
Freist: Ein klaga um eina avgerð um barnauppihald skal vera komin fram til Familieretshuset ella Udbetaling Danmark innan 4 vikur eftir, at tú fekst avgerðina.
Gott at vita
Foreldrið, sum ikki býr saman við barninum, rindar hinu foreldrinum. Um tit hava barnið 7/7 ella 8/6 og eisini býta útreiðslurnar, verður barnagjald vanliga ikki ásett.
Inntøkan hjá gjaldaranum verður roknað fyri skatt og arbeiðsmarknaðargjald, og rímilig pensjónsinngjøld verða drigin frá.
Tit kunnu gera eina privata skrivliga avtalu um barnapening. Ein slík avtala er líka bindandi sum ein avgerð frá Familieretshuset.
Fyrsta umsóknin um at áseta barnagjald er ókeypis. Ein seinni umsókn um at broyta eitt bidrag, sum Familieretshuset áður hevur viðgjørt, kostar í flestu førum 3.100 DKK.
Um hin foreldurin ikki rindar, kanst tú søkja hjá Udbetaling Danmark um forskotsútgjald (forskudsvis udbetaling) og innkrevjing, men tú mást fyrst royna sjálv/ur at krevja peningin inn.
Hvat tú skalt gera
Roynið at semjast skrivliga um upphæddina við at brúka oyðublaðið hjá Familieretshuset.
Um tit ikki kunnu semjast, søk so talgilt hjá Familieretshuset um at fáa ásett barnagjald.
Brúka avgerðina hjá Familieretshuset (bidragsafgørelse) sum prógv fyri rætti tínum til barnapening.
Um tað ikki verður goldið, skalt tú søkja Udbetaling Danmark um forskotsgjald og innkrevjing.
Barnagjald (børnebidrag) endar sjálvvirkandi, tá barnið fyllir 18 ár. Um barnið er í útbúgving, kann eitt foreldur fáa útbúgvingarstuðul (uddannelsesbidrag), tá barnið er 18 til 24 ára gamalt. Í 2026 er upphæddin 1.483 DKK um mánaðin.
Les alt svarið
Freist: Um tú søkir innan tveir mánaðir eftir ein hending, sum til dømis at barnið flytur til hitt foreldrið, verður gjaldið ásett frá hendingini. Annars verður tað ásett frá tí degi, Familieretshuset móttekur umsóknina.
Gott at vita
Útbúgvingarstuðul krevur, at barnið er undir útbúgving, at tú býrt saman við barninum ella hevur veruligar útreiðslur av uppihaldi tess, og at hin foreldurin ikki hevur útreiðslur av uppihaldinum.
Mánaðarliga inntøkan hjá barninum, íroknað SU (state education grant), skal vera nóg lág, og inntøkan hjá hinum foreldrinum skal vera nóg høg.
Tað steðgar sjálvvirkandi, tá barnið fyllir 24 ár, ella fyrr, um barnið verður liðugt við útbúgvingina.
Barnagjaldið heldur uppat, um barnið flytur til tann foreldurin, sum rindar, ella um tú byrjar at búgva saman við tí, sum rindar.
Hvat tú skalt gera
Kanna, um allar seks treytirnar fyri útbúgvingarstuðli eru loknar.
Royn at semjast við hitt foreldrið, helst skrivliga.
Um tit ikki kunnu semjast, skalt tú søkja hjá Familieretshuset við sjálvavgreiðslueyðublaðnum fyri stuðul til útbúgving.
Søk hjá Udbetaling Danmark, um tú vilt hava tey at krevja inn og gjalda stuðulin út.
Sáttagerð Familieretshuset og ráðgeving frá barnaserfrøðingi eru ókeypis, og gjaldssíðan hjá stovninum nevnir bara eitt gjald fyri at broyta barnastuðul (3.100 DKK í teimum flestu førum). Um eitt mál fer í familjudómstólin, kann frí rættarhjálp (fri proces) rinda dómstólsgjaldið og løgfrøðingagjaldið hjá tær. Tú mást søkja sjálv/ur.
Les alt svarið
Legg til merkis: fri proces verður ikki játtað sjálvvirkandi. Tú mást sjálv søkja, eisini um tú nevndi tað á fundinum hjá Familieretshuset.
Gott at vita
Fri proces er møguligt í málum hjá familjurættinum um bústað, foreldramyndugleika ella samband. Tað almenna rindar rættargjaldið og advokatsamsýningina, og rætturin setur ein advokat fyri teg, uttan so at tú longu hevur ein.
Í 2026 eru inntøkumarkini 404.000 DKK fyri ein stakan umsøkjarar og 513.000 DKK fyri giftar umsøkjarar ella umsøkjarar, sum búgva saman, umframt 70.000 DKK fyri hvørt barn, sum býr hjá tær ella sum tú í høvuðsheitum forsyrgir.
Inntøkan, sum vanliga verður løgd til grund, er ársinntøka tín fyri 2024. Tú kanst vanliga ikki fáa fri proces, um rættarkostnaðartrygging dekkar málið.
Tú skalt sjálv/ur søkja um fri proces, eisini um tú segði við fundin hjá Familieretshuset, at tú fórt at gera tað.
Um Civilstyrelsen noktar fri proces, kanst tú kæra til Procesbevillingsnævnet innan 4 vikur.
Hvat tú skalt gera
Kanna, um hús- ella onnur trygging tín fevnir um dekning av útreiðslum til løgfrøðiliga hjálp.
Savna tína árligu skattauppgerð og eitt yvirlit yvir málið.
Søk digitalt hjá Civilstyrelsen um fri proces, og fyll í familjurættarliga partin í málum um familjurætt.
Sig Familieretshuset, um tú ynskir fri proces, og um tú longu hevur ein advokat.
Um eitt testamenti er til, er tað vanliga tað, sum avger. Men ein hjúnafelagi og børn hava rætt til ein lógarbundnan part (tvangsarv), ein fjórðing av búnum, sum ikki kann takast burtur við testamenti. Uttan testamenti avger Arvalógin, hvør arvar.
Les alt svarið
Legg til merkis: Tað er skilagott ikki at geva burtur ella selja ognirnar hjá tí deyða, fyrr enn tað er greitt, hvør arvar, og um búgvið hevur skuld.
Gott at vita
Uttan testamenti arva skyldfólk í flokkum: fyrst børnini (saman við hjúnafelaganum), síðani foreldur og systkin, og síðani ommur og abbar og teirra eftirkomarar. Systkinabørn eru ikki lógarásett arvingar.
Um eingir arvingar eru, arvar staturin.
Skifteretten viðger búgvið og fær sjálvvirkandi boð um deyðan. Arvingar kunnu stundum sjálvir gera búgvið upp. Annars verður ein búumsitari (bobestyrer) settur.
Arvagjald (boafgift) kann verða kravt, alt eftir hvørjum sambandi tú hevði við tann, sum doyði.
Hvat tú skalt gera
Finn út av, um eitt testamenti er til.
Set teg í samband við skiftirættin, ella bíða eftir, at hann setur seg í samband við teg.
Ger eitt yvirlit yvir ognir og skuld.
Fá ráðgeving, áðrenn tú tekur ímóti ella sigur frá tær ein arv.
Fyri at gera eitt gilt testamenti skalt tú vera minst 18 ár (ella giftur) og annaðhvørt undirskriva tað framman fyri einum notari við býarrættin, eitt notarialt testamenti, ella undirskriva tað framman fyri tveimum myndugum vitnum, eitt vitnissett testamenti. Eitt notarialt testamenti verður skrásett, so tað er lættast hjá familjuni hjá tær at finna seinni.
Les alt svarið
Legg til merkis: Ein testamenti, sum ikki lýkur formkrøvini, kann vera ógildugt. Um tú ivast, vel eitt notarialt testamenti, og fá ráðgeving, um støða tín er fløkt.
Gott at vita
Notarin er settur í starv av býarrættinum (byret). Bílegg eina tíð, tak myndaprógv við CPR-nummari tínum, tvey eintøk av testamenti, sum ikki eru undirskrivað enn, og eina forsíðu frá domstol.dk við. Eitt rættargjald verður kravt fyri hvørt skjal, so kanna galdandi upphædd.
Fyri eitt vitnissett testamenti skulu bæði vitnini vera til staðar samstundis, vera minst 18 ár og hava skil og vitið í lagi, og tey mugu ikki vera nær skyld við teg. Hjúnafelagi tín, sambúgvi, foreldur og børn kunnu ikki vera vitni, og tað kann heldur eingin, sum arvar sambært testamentinum.
Eitt notarialt testamenti verður skrásett í Centralregistret for Testamenter. Eitt vitnis-testamenti verður ikki skrásett nakrastaðni, so goym tað trygt og sig onkrum, hvar tað er.
Eitt testamenti kann ikki taka frá tínum hjúnafelaga og børnum tann tvungna arvin (tvangsarv), sum tey hava rætt til. Restina kanst tú ráða frítt yvir.
Hvat tú skalt gera
Avger hvør skal fáa hvat, og kanna, um tú eigur hjúnafelaga ella børn við kravdari arvaðild.
Bílegg ein notarius hjá tínum skiftirætti, ella fá tvær vitnisførar persónar.
Skriva undir testamenti í nærveru av notaranum ella vitnunum, soleiðis sum reglurnar krevja.
Goym upprunaskjalið trygt og tryggja tær, at nærmasta familja tín veit, hvar tað er.
Nei. Ein ógiftur sambúgvi (samlever) er ikki arvingi eftir lógini og hevur ongan kravdan arvapart, sama hvussu leingi tit hava búð saman. Sambúgvi tín arvar bara, um tú nevnir hann ella hana í einum testamenti. Uttan testamenti arva skyldfólk tíni. Eitt hjúnafelag ella skrásett hjúnafelag verður viðgjørt øðrvísi.
Les alt svarið
Legg til merkis: At búgva saman í mong ár gevur í sjálvum sær ikki arvarættindi. Testamentið skal gerast, meðan tú ert á lívi.
Gott at vita
Ein hjúnafelagi arvar sjálvvirkandi eftir arvalógini, og tað gera børn eisini. Ein samlivi arvar ikki, so eitt testamenti er einasti mátin at tryggja, at maki tín fær nakað.
Um tú eigur børn, hava tey ein tvingsilsarv (tvangsarv), sum eitt testamenti ikki kann taka frá teimum, so maki tín kann bara fáa tann partin, sum tú frítt kanst ráða yvir.
Skatturin er eisini øðrvísi. Eitt hjúnafelag ella skrásett hjúnafelag rindar ongan arvas skatt (boafgift). Ein sambúgvi, sum hevur búð saman við tí deyða í meira enn tvey ár, rindar lægra skatt av tí parti, sum er oman fyri eina árliga fríupphædd. Aðrir, sum ikki eru nær familja, rinda meira.
Testamentið skal gerast av tí persóni, sum seinni doyr. Ein eftirlivandi maki kann ikki skapa arvarættindi aftaná.
Hvat tú skalt gera
Ger eitt testamenti, sum nevnir maka tín, annaðhvørt sum notarialt testamenti ella vitnatestamenti.
Kanna skattaviðurskiftini hjá maka tínum á skat.dk, íroknað galdandi frídrátt.
Um tú vilt hava sjálvvirkandi arvarætt, kanst tú umhugsa hjúnaband ella skrásett parlag, og fá fyrst ráðgeving.
Uskiftet bo merkir, at eftirsitandi hjúnafelagin varðveitir felagsbúgvið óbýtt, so børnini arva partin hjá fyrra hjúnafelaganum, tá eftirsitandi hjúnafelagin doyr, ella tá hjúnafelagin velur at býta búgvið. Tað krevur samtykki frá børnum hjá tí deyða, sum ikki eisini eru børn hjá hjúnafelaganum, og hjúnafelagin verður persónliga ábyrgdur fyri skuldini.
Les alt svarið
Freist: Eftirlivandi hjúnafelagin skal senda rættinum eina ognaryvirlit (formueoversigt) innan seks mánaðir eftir deyðan.
Gott at vita
Eftirsitandi hjúnafelagin biður skifteretten lata búgvið út sum uskiftet bo. Hjúnafelagin skal vera myndugur, má ikki vera gjaldstrotin og skal hava nóg mikið av fíggjarligum førleika til at røkja sínar egnu skyldur.
Um tann deyði átti børn úr einum øðrum parlagi (særlivsarvinger), kann búgvið bara verða latið út við teirra samtykki. Teirra undirskrivaðu samtykkisyvirlýsingar verða lagdar við umbønini.
Eftirlivandi hjúnafelagin verður persónliga ábyrgdur fyri skuldini hjá tí deyða. Um búgvið sær út til at vera insolvent, kann tað verða latið einum bústjóra (bobestyrer), og hjúnafelagin heftir tá ikki fyri skuldini hjá tí deyða, treytað av at lógarinnar treytir eru loknar.
Hjúnafelagin umsitur búgvið sum eigari, men kann bara gera testamenti um tann partin, sum hevði farið víðari, tá hjúnafelagin sjálvur doyði. Óskynsom nýtsla ella óvanliga stórar gávur kunnu geva børnunum rætt til at krevja skifti, og eitt nýtt hjúnaband krevur, at hjúnafelagin skiftir búgvið.
Hvat tú skalt gera
Tosi fyrst við øll børnini, serliga møgulig børn úr einum fyrrverandi sambandi, um tey vilja geva samtykki.
Fyll umsóknina um uskiftet bo út og legg undirskrivaðu samtykkini við.
Send umbønina til skiftirættin, sum letur búgvið víðari.
Send rættinum eina ognaryvirlit (formueoversigt) innan seks mánaðir eftir deyðsfallið.
Ikki sjálvvirkandi. Skuldin verður fyrst goldin úr búnum. Men um arvingarnir býta ognarlutirnar uttan at gjalda ella tryggja krøvini hjá kreditorunum, kunnu teir gerast persónliga og felags ábyrgdir. Um búgvið hevur hall, kunnu arvingarnir í flestu førum fáa tað viðgjørt av einum bústjóra og sostatt sleppa undan ábyrgd.
Les alt svarið
Legg til merkis: Eingin føst freist er, men bíðing kann gera tað truplari at brúka tann møguleikan, sum frítekur teg frá ábyrgd, so fá ráð tíðliga.
Gott at vita
Búgvið er alt, sum persónurin átti og skyldaði við deyðan. Uttan so at búgvið verður afturlatið sum eitt sera lítið bú (boudlæg), kunnger rætturin eina fráboðan til kreditorar, sum síðani hava átta vikur at skráseta krøv síni á Skifteportalen.
Um arvingar býta ognirnar ella brúka peningarnar í búnum uttan at gjalda ella tryggja krøvini, eru teir persónliga og í felag ábyrgdir fyri skuldini. Arvingar, sum býta eitt bú privat, bera tí hesa váðan.
Um búgvið er insolvent, kunnu arvingarnir biðja um, at tað verður viðgjørt av einum bústjóra (bobestyrer). Hetta merkir vanliga, at tey skulu lata tað aftur, sum tey fingu, ella virðið av tí. Tað er ikki nóg mikið bara at lata tín egna part aftur, tí arvingarnir hefta felags fyri skuldini.
Eingin føst freist er fyri hesum, men tú eigur at handla skjótt, tá tað er greitt, at búgvið hevur hall. Bíð við at selja ella býta lutirnar, til myndin er greið.
Hvat tú skalt gera
Ger eitt yvirlit yvir ognirnar og skuldina hjá tí deyða.
Sel, gev ella být ikki lutir ella pengar sundur enn.
Set teg í samband við skiftirættin ella ein advokat, áðrenn tú tekur ímóti nøkrum úr búnum.
Um búgvið hevur hall, skalt tú skjótt biðja um, at tað verður viðgjørt av einum bobestyrer.
Tað veldst um sambandið hjá tær við tann, sum er deyður. Ein hjúnafelagi ella skrásettur felagi rindar einki. Børn, ommubørn, foreldur, fyrrverandi hjúnafelagar og sambúgvar í meira enn tvey ár rinda 15% av tí parti, sum er omanfyri eitt árligt frítak. Flestu onnur rinda eitt hægri gjald. Skiftirætturin roknar tað út.
Les alt svarið
Legg til merkis: Boafgift verður roknað av tí parti av arvinum, sum er hægri enn fríupphæddin, ikki av øllum arvinum. Fríupphæddin broytist hvørt ár.
Gott at vita
Upphæddin veldst um samband títt við tann deyða og støddina á arvinum. Tú skalt ikki sjálv rokna ella boða frá henni, tí skifteretten (skifteret) roknar og krevur boafgift inn.
Flestu aðrir arvingar rinda somu 15% og harumframt 25% av tí, sum er eftir, eftir at tey 15% eru drigin frá.
Upphæddin verður tillagað hvørt ár, so kanna galdandi upphædd á skat.dk, áðrenn tú metir um, hvussu nógv tú skalt gjalda.
Boafgift er nakað annað enn inntøkuskattur hjá tí deyða og búgvinum, sum Skattestyrelsen umsitur, og enn rættargjaldið (retsafgift), sum búgvið vanliga rindar, tá rætturin letur búgvið út.
Hvat tú skalt gera
Finn út av, hvørjum bólki tú hoyrir til: hjúnafelagi, nærmasta familja ella onnur.
Leita eftir galdandi upphædd á skat.dk.
Bíðið eftir uppgerðini hjá skiftirættinum, og setið tykkum í samband við Skattestyrelsen ella rættin, um okkurt sær skeivt út.
Leita í skjølunum hjá persóninum og spyr nærmastu familjuna og ein møguligan ráðgeva, sum hevur verið uppií. Eitt testamenti, sum er gjørt hjá notarius publicus, er skrásett í Central Register of Wills, og skiftirætturin, sum notarialiseraði tað, kann geva eitt avrit. Eitt testamenti, sum er gjørt framman fyri tveimum vitnum, er ikki skrásett nakrastaðni, so tað kann bara finnast, um onkur hevur pappírið.
Les alt svarið
Legg til merkis: Ein vitnaskrá kann lættliga hvørva, tí hon ikki er skrásett. Tí er tað týdningarmikið at siga onkrum, hvar tín verður goymd.
Gott at vita
Fyri eitt notarialt testamenti varðveitir notarius ein avrit og boðar frá tí til Central Register of Wills (Centralregistret for Testamenter). Persónurin varðveitir uppritið.
Fyri at fáa eitt avrit av einum notarialum testamenti skalt tú seta teg í samband við býarrættin (byret), har notarin váttaði tað.
Eitt vitnatestamenti verður ikki skrásett, og bara eintakið hjá testatorinum sjálvum er til. Kanna heimið, eitt møguligt pengaskáp og skjøl, og spyr skyldfólk, um tey vita um eitt.
Um eingin testamenti er, ella testamentið ikki fevnir um býtið, galda vanligu reglurnar í Inheritance Act.
Hvat tú skalt gera
Leita í skjølunum, heiminum og møguligum bankaboksi hjá tí deyða eftir einum testamenti.
Spyrjið familju, vinir og møguligan løgfrøðing ella ráðgeva, sum persónurin brúkti.
Um tú veitst, hvar ein notarialur testamenti varð gjørt, skalt tú venda tær til tann býarrættin fyri at fáa eina avrit.
Um einki verður funnið, eru vanligu reglurnar í Inheritance Act galdandi.
Ja. Eitt barn kann arva eins og hvør annar, men pengarnir eru ogn barnsins sjálvs. Foreldrið ella foreldrini, sum hava foreldramyndugleikan, umsita peningin sum verja (værge), og vanliga krevst góðkenning frá Familieretshuset, áðrenn hann verður brúktur. Foreldur mugu ikki brúka hann til vanligar útreiðslur sum mat, klæði ella bústað.
Les alt svarið
Legg til merkis: Um ein verja brúkar ogn hjá einum barni uttan góðkenning, kann peningurin verða kravdur aftur, og ein bót kann verða givin.
Gott at vita
Við felags forræði (forældremyndighed) virka bæði foreldrini saman sum verjar. Um tey eru ósamd, tekur Familieretshuset avgerðina.
Virðir, so sum ein arvur, krevja vanliga góðkenning frá Familieretshuset, áðrenn verjin brúkar tey. Uttan góðkenning kann verjin bert brúka ein lítlan part um árið, í mesta lagi 5% av virðunum innan ásettu mørkini.
Minni upphæddir verða settar á eina bankakonto í navni barnsins, merkt sum umsitin av verjunum. Størri upphæddir skulu setast í eina góðkenda forvaltningsafdeling, sum er ein serlig bankadeild.
Verjin skal eisini hava góðkenning fyri at víkja frá einum arvi vegna barnið, uttan so at talan er um eitt heilt óveruligt virði. Ein arvur, sum eitt testamenti ásetir sum fríogn hjá barninum (friarv), er undir egnu ræði barnsins.
Hvat tú skalt gera
Stovna eina bankakontu í navni barnsins, merkt sum umsitin av verjaunum.
Søk hjá Familieretshuset, áðrenn tú brúkar arvin hjá barninum.
Spyr Familieretshuset, áðrenn tú noktar arvi vegna barnið.
Skiftirætturin (skifteret), har persónurin búði, tryggjar, at búgvið verður gjørt upp og býtt rætt. Hann ger av, hvussu búgvið skal viðgerast. Lítil búgv kunnu latast einum, sum rindar jarðarferðina, arvingar gera ofta sjálvir upp, og størri ella fløkt búgv verða latin einum bústjóra (bobestyrer). Búgvið rindar útreiðslurnar.
Les alt svarið
Legg til merkis: Goym kvittanir fyri rímiligar útreiðslur til jarðarferð, til dømis fyri útfararstjóra, kistu ella øskuílati, deyðsfráboðan, blómur, mat og grøv. Tær kunnu dragast frá búnum, um tú hevur skjølini.
Gott at vita
Dómstólurin fær sjálvvirkandi boð um deyðsfallið. Eitt sera lítið búgv kann verða avgreitt sum boudlæg og latið til dømis til tann, sum rindar fyri jarðarferðina. Í summum førum ger dómstólurin av, at ein bobestyrer, vanliga ein løgfrøðingur, skal umsita búgvið. Í øðrum førum kunnu arvingarnir velja, hvussu búgvið skal gerast upp.
Kostnaðurin av jarðarferðini og kostnaðurin av at viðgera búgvið verða goldnir av búgvinum og drignir frá, áðrenn mørkini og arvaavgjaldið verða met. Um tú hevur valt ein advokat at hjálpa tær, rindar búgvið eisini fyri tað.
Búgvið rindar vanliga eitt rættargjald (retsafgift), tá rætturin letur búgvið frá sær. Kanna galdandi upphædd hjá rættunum.
Nema búgvið verður lokað sum boudlæg, verður ein fráboðan til kreditorar kunngjørd, og kreditorar hava átta vikur at skráseta krøv á Skifteportalen.
Hvat tú skalt gera
Bíða eftir, at skiftirætturin setur seg í samband við teg, ella set teg sjálv/ur í samband við skiftirættin.
Ger eitt yvirlit yvir ognir, skuld og møguligt testamenti.
Goymið allar kvittanir og rokningar fyri jarðarferðina og búgvið.
Fá at vita frá skiftirættinum, hvørja skiftisskipan ið er galdandi fyri hetta búgvið.
Ja, tú kanst broyta ella afturkalla eitt testamenti nær sum helst, uttan so at tú hevur lýst tað sum óafturkalliligt. Broytingin skal lúka somu formligu treytir sum gerðin av einum testamenti. Eitt testamenti, sum er gjørt saman við hjúnafelaga (eitt felags testamenti), verður sjálvvirkandi afturkallað, um tit fara sundur ella verða skild. Eitt neyðtestamenti er møguligt, men bara sum ein fyribils loysn.
Les alt svarið
Legg til merkis: Eitt testamenti, sum tú hevur lýst sum óafturkalliligt, kann ikki bara verða afturkallað seinni. Um tú ert í iva um, hvat slag av testamenti tú hevur, skalt tú spyrja notarin.
Gott at vita
Eitt notarialt testamenti verður broytt ella afturkallað hjá notarinum. Eitt vitnis-testamenti verður broytt ella afturkallað við einum nýggjum vitnis-testamenti.
Gagnnýt testamentir (gensidige testamenter), so sum tey, ið eru gjørd við einum hjúnafelaga, verða sjálvvirkandi tikin aftur við sundurlestri ella hjúnaskilnaði. Um tú sjálv/ur vilt taka eitt aftur, meðan tit framvegis eru gift, skalt tú boða hinum partinum frá tí.
Um sjúka ella eitt óhapp forðar tær í at brúka notarius ella vitni, kanst tú gera eitt neyðtestamenti (nødtestamente) á ein og hvønn hátt, til dømis á pappíri, við boðum ella á video, so leingi navn títt og dagfestingin eru greið.
Ein neyðtestamenti fellur burtur, um tríggir mánaðir ganga, meðan tú kundi gjørt eitt vanligt testamenti, so broyt tað so skjótt sum gjørligt.
Hvat tú skalt gera
Ger av, hvat tú vilt broyta, og um testamentið er eitt felagstestamenti ella eitt einstaklingstestamenti.
Far til notarin, ella skriva undir eitt nýtt testamenti við vitnum, alt eftir hvørjum slagi tú hevur.
Um tit hava gjørt eitt gagnkvæmt testamenti, skalt tú boða hinum partinum frá, at tú tekur tað aftur.
Ein lækni skrivar deyðsváttanina, og deyðsfallið skal fráboðast gravarmyndugleikanum (kirkekontoret), vanliga innan tveir yrkadagar, umvegis borger.dk ella gjøgnum ein jarðarferðarfyriskipara. Síðani avtala tit dagin og slagið av jarðarferð ella bálferð við gravarmyndugleikan ella jarðarferðarfyriskiparan.
Les alt svarið
Freist: Fráboða deyðsfallið innan tveir arbeiðsdagar.
Gott at vita
Ein jarðarferðarfyriskipari (bedemand) kann taka sær av teimum flestu formligu viðurskiftunum fyri teg, eisini at boða frá deyðanum.
Skifteretten verður fráboðað sjálvvirkandi. Tú nýtist ikki sjálv at boða frá.
Persónurin, sum bíleggur jarðarferðina, kann verða ábyrgdur fyri kostnaðinum, um búgvið ikki kann rinda hann. Um pengar eru ein trupulleiki, skalt tú spyrja kommununa ella kanna, um tú kanst fáa jarðarferðarstuðul (begravelseshjælp) frá Udbetaling Danmark.
Um persónurin leigaði bústað sín, kann búgvið vanliga siga leigumálinum upp við trimum mánaða uppsagnarfreist, uttan so at leigumálið loyvir styttri freist.
Hvat tú skalt gera
Syrg fyri, at ein lækni útskrivar deyðsváttanina.
Set teg í samband við eina jarðarferðarfyritøku ella prestagarðin, og syrg fyri, at deyðsfallið verður fráboðað.
Bið um jarðarferð ella líkbrenning á borger.dk, um tað ikki longu er gjørt.
Ein lækni skal vátta deyðan og skriva deyðsváttanina. Tá læknin boðar frá deyðanum talgilt, verða CPR-skráin og kirkjuskrivstovan sjálvvirkandi kunnað innan tveir arbeiðsdagar. Tá ein væntaður deyði heima er farin fram, er vanliga eingin skundur, og líkið kann vera heima, til jarðarferðin ella krematiónin verður.
Les alt svarið
Legg til merkis: Hetta lýsir eitt væntað deyðsfall heima. Keldurnar fevna ikki um bráð deyðsfall, so um tú ert í iva um, hvat tú skalt gera, skalt tú spyrja læknan ella heimahjúkranina.
Gott at vita
Familjan kann sjálv ella saman við heimahjúkraranum ella starvsfólki frá einum jarðarferðarstovu vaska og fyrireika líkið. Børn og ung kunnu taka lut, um tey vilja.
Mælt verður til eitt svalt rúm við góðari útskifting av luftini, meðan líkið er heima. Støddin á heiminum og veðrið kunnu seta mørk.
Tú nýtist ikki at brúka ein jarðarferðarfyriskipara (bedemand). Tú kanst skipa alt sjálv ella biðja um hjálp til ávísar uppgávur.
Umbønin um jarðarferð ella krematión verður send talgilt við MitID ella á pappíri til kirkjuskrivstovuna. Sóknarpresturin góðkennir hana, og eingin kann verða jarðaður ella brendur, áðrenn góðkenningin er latin.
Hvat tú skalt gera
Set teg í samband við læknan ella heimahjúkranina, so deyðin kann verða staðfestur, og váttanin skrivað.
Brúka ta tíð, tú hevur tørv á, og fyrireika kroppin, um tú ynskir tað, við hjálp, um tú vilt.
Ger av, um tú fert at brúka eina jarðarferðarfyritøku ella skipa fyri øllum sjálv/ur.
Send umbønina um jarðarferð ella brenning á borger.dk, ella gjøgnum jarðarferðarfyriskiparan.
Ein lækni skrivar deyðsváttanina (dødsattest), tá ið onkur doyr í Danmark. Hon váttar samleika persónsins og staðið og tíðina, tá ið deyðsfallið fór fram. Í teimum flestu førum verður hon fráboðað talgilt, so tú nýtist ikki at senda hana nakrastaðni. Til nýtslu uttanlands kanst tú bíleggja eitt legaliserað avrit gjøgnum Sundhedsdatastyrelsen.
Les alt svarið
Legg til merkis: Personattest kom í staðin fyri gamla deyða- og jarðarferðarváttanina, so brúka hetta heitið, tá tú spyrt prestagarðsskrivstovuna.
Gott at vita
Av tí at deyðsfall vanliga verður fráboðað elektroniskt, skal prógvið vanliga ikki sendast til jarðarferðarmyndugleikan. Um tað er kravt, skalt tú seta teg í samband við myndugleikan í tí kirkjusóknini, har tann deyði búði.
Fyrrverandi deyða- og jarðarferðarváttanin (døds- og begravelsesattest) er skift út við eina persónsváttan. Hon er ókeypis og kann skrivast á donskum ella á donskum og enskum.
Tú kanst ikki bíleggja personattest á borger.dk. Set teg í samband við kirkjuskrivstovuna, har tú býrt, ella ta seinastu kirkjusóknina, har tann deyði búði.
Eitt løggilt deyðsváttan til brúk uttanlands er tøkt á donskum, enskum ella týskum og verður bílagt við tryggum telduposti í sjálvgreiðsluni hjá Sundhedsdatastyrelsen.
Hvat tú skalt gera
Biðið læknan vátta, at váttanin er fráboðað.
Um ein myndugleiki ella eitt felag biður um prógv fyri deyðanum, skalt tú biðja kirkjuskrivstovuna um eina personattest.
Til nýtslu uttanlands kanst tú bíleggja eitt løggilt avrit gjøgnum Sundhedsdatastyrelsen.
Egni ynski hins deyða er avgerandi, um hann ella hon hevur sagt nakað um jarðarferð, bálferð ella at stroyða øskuna. Annars velja avvarðandi. Um persónurin hoyrdi til Fólkakirkjuna ella annað trúarsamfelag, verður tað mett sum eitt ynski um eina religiøsa hátíð, uttan so at persónurin hevur sagt nakað annað.
Les alt svarið
Legg til merkis: Eingin jarðarferð ella bálseting má fara fram, áðrenn umbønin er góðkend. Ein og hvør hátíðarløta skal avtalast, áðrenn umbønin verður send.
Gott at vita
Jarðarferðin kann vera átrúnaðarlig ella borgarlig. Ein borgarlig jarðarferð hevur ongar serligar treytir og kann vera í einari kapellu, heima ella aðrastaðni. Vanliga verður eitt lítið gjald tikið fyri kapellu, organist og kór.
Tú kanst lata ein jarðarferðarmann (bedemand) taka sær av øllum, fáa hjálp frá einum ella sjálv avtala smálutirnar við kirkjugarðin og krematoriið. Jú meira familjan ger sjálv, tess bíligari verður tað.
Umsóknin um jarðarfaring ella bálfaring verður send talgilt við MitID ella á pappíri til kirkjuskrivstovuna, har persónurin búði. Sóknarpresturin góðkennir hana, og ein jarðarferðarfyriskipari kann senda hana við eini undirskrivaðari fulltrúgva.
Um skyldfólk klaga um, hvussu jarðarferðin skal fara fram, tekur kirkjuskrivstovan ella presturin avgerð um, hvørt hon kann fara fram sum biðið. Presturin kann taka undir við klaguni ella senda hana til skifteretten.
Hvat tú skalt gera
Finn út av, um tann deyði hevur latið eftir sær nøkur skrivlig ella munnlig ynski.
Semjist um høvuðspunktini millum næstu avvarðandi og við jarðarferðarfyriskiparan.
Send umbønina um jarðarferð ella líkbrenning, tá ið hátíðarløtan longu er avtalað.
Bíða eftir góðkenningini, áðrenn jarðarferðin ella kremeringin fer fram.
Øskur kunnu bara verða stroydd á opnum vatni, tað vil siga á sjónum ella á stórum firðum og víkum, ongantíð á vøtnum ella landi, og bara um tann deyði hevur latið ein skrivligan ynski eftir seg. Ein urna verður vanliga sett í einum góðkendum gravstaði. At jarða hana á privatari jørð krevur loyvi frá stiftinum (stift).
Les alt svarið
Legg til merkis: Tað er ikki loyvt at stróa øskuna yvir vøtn ella á landi. Einans havið ella stórir firðir og víkir kunnu brúkast.
Gott at vita
Skrivligi ynskið skal upplýsa navn, bústað, CPR-nummar, dagfesting og undirskrift hjá persóninum og skal leggjast við deyðsfráboðanini. Kravið kann verða slept, um tað er greitt, at tað var ynski hins deyða, at øskan skuldi verða strodd.
Familjan stráir øskuni út á ein diskretan hátt, ella jarðarferðarfyriskiparin ger tað. Ein urna má ikki verða søkt niður í havið við øskuni í.
Fyri at jarða ein øskubinga á privatari jørð søkir tú hjá stiftinum, har ognin liggur. Treytirnar eru millum annað vanliga minst 5.000 fermetrar, ein vatnloysiligur øskubingi, jarðaður minst ein metur niður, einki merki og eitt skeyti, sum bindur eigaran í 10 ár.
Kistugraving á privatum øki er ikki loyvd. Tað er bara loyvt í avmarkaðum førum at býta øskuna millum fleiri støð, og tað krevur loyvi.
Hvat tú skalt gera
Kanna, um tann deyði hevur latið eftir sær eitt skrivligt ynski um at stráa øskuna.
Legg ynskið við deyðsfráboðanini ella umbønini um kremering.
Til jarðarferð á privatari jørð skalt tú søkja hjá tí stifti, sum fevnir um ognina.
Møguliga. Begravelseshjælp er ein skattfrí eingangsupphædd frá Udbetaling Danmark til jarðarferðina. Tann deyði skal hava havt rætt til danska sjúkratrygging. Upphæddin veldst um ognina hjá tí deyða og um, hvørt viðkomandi læt eftir seg ein hjúnafelaga ella børn undir 18 ár. Hon verður minkað ella tikin burtur, tá ávís mørk verða farin, so kanna galdandi upphæddir.
Les alt svarið
Legg til merkis: Upphæddirnar og mørkini fyri ogn broytast á hvørjum ári. Kanna galdandi tøl á borger.dk, áðrenn tú leggur ætlanir.
Gott at vita
Tú søkir talgilt gjøgnum borger.dk, og tú skalt hava skifteretsattest frá rættinum. Ein jarðarferðarmaður kann vanliga søkja fyri teg, um tú undirskrivar eina fulltrú.
Virði verða gjørd upp tann dagin, persónurin doyr, til dømis innistandandi í banka, virðisbrøv, ognir og eingangsupphæddir, sum verða útgoldnar vegna deyðan. Jarðarferðarútreiðslurnar sjálvar verða ikki taldar við í virðunum.
Fyri ein persón undir 18 ár, eisini eitt deyðføtt barn, galda í staðin ein føst upphædd. Upphæddirnar og virðismørkini verða javnað á hvørjum ári, so kanna tey galdandi á borger.dk.
Udbetaling Danmark miðar eftir at taka avgerð innan ein mánað, og pengarnir verða goldnir inn á NemKonto. Afgreiðslutíðin kann verða longri, tá ið málsmongdin er stór.
Hvat tú skalt gera
Fá upplýsingar frá skifteretten um, hvussu búgvið verður viðgjørt, og fá skiftiváttanina.
Savna skjøl um ognirnar og skuldina hjá tí deyða.
Søk á borger.dk ella skriva eina fulltrú, so jarðarferðarfyriskiparin kann søkja.
Ikki beinanvegin. Tá deyðin er skrásettur, verða bankakontur hjá tí deyða vanliga sperraðar, eisini felagskontur, og atgongdin til Digital Post-postkassan hjá tí deyða verður stongd. Eftirsitandi hjúnafelagin kann bara taka pengar út, eftir at hann ella hon hevur fingið eitt skiftirættarprógv (skifteretsattest), og almennur Digital Post verður latin upp av einum tilnevndum bústjóra.
Les alt svarið
Legg til merkis: Felags kontur verða eisini frystar, eisini hjá eftirlivandi hjúnafelaganum, til skiftiváttanin er latin út.
Gott at vita
Kostnaður til jarðarferðina og kostnaðurin við at viðgera búgvið verða goldnir av búnum. Goym kvittanir fyri jarðarferðarfyriskipara, kistu ella øskubingi, deyðsfráboðan, blómum, mati og grøvini, tí rímiligur kostnaður verður drigin frá búnum, um hann er skjalprógvaður.
Fyri at lata almenna Digital Post upp skalt tú verða settur sum bústjóri (bobestyrer) av skiftirættinum og síðani biðja um atgongd ígjøgnum Rettighedsportalen for Digital Post.
Privatir sendarar kunnu framvegis skriva til e-Boks og mit.dk, til postkassarnir verða avskrásettir. Almenn skjøl verða goymd í fimm ár, og privat skjøl kunnu verða strikað 15 mánaðir eftir deyðan.
Útfarar- og búkostnaðir verða goldnir úr búgvinum, áðrenn arvingarnir fáa nakað, so goym eina greiða skrá yvir tað, tú rindar.
Hvat tú skalt gera
Bíða eftir avgerðini hjá skiftirættinum og skiftiváttanini.
Goym kvittanir fyri øllum, tú rindar fyri jarðarferðina og búgvið.
Um tú hevur tørv á at lesa almennu Digital Post hjá tí deyða, skalt tú spyrja rættin um at verða útnevndur sum bústjóri.
Vit eru sera hørm, um tú spyrt um hetta. Tú kanst hava rætt til upp í 26 vikur sorgarfrí við veitingum (sorgorlov), um barnið er føtt deytt ella doyr, áðrenn tað fyllir 18 ár. Veitingin hevur eitt vikuhámark, sum verður ásett hvørt ár. Tú skalt søkja innan átta vikur.
Les alt svarið
Freist: Umsøk innan átta vikur frá fyrsta frídegi. Umsøkir tú ov seint, kanst tú missa veitingar fyri dagarnar, áðrenn umsóknin varð send.
Gott at vita
Frítíðin byrjar dagin eftir missin. Tú kanst arbeiða fult ella lutvíst í frítíðini, ella skifta millum arbeiði og frítíð, innan 26 vikurnar. Óbrúkt frítíð kann ikki flytast fram.
Starvsfólk skulu vanliga hava arbeitt nóg nógvar tímar seinastu mánaðirnar áðrenn farloyvið. Sjálvstøðug vinnurekandi og arbeiðsleys hava sínar egnu treytir.
Veitingar verða goldnar á tína NemKonto. Um arbeiðsgevari tín heldur fram við at gjalda tær løn meðan tú ert í farloyvi, kann arbeiðsgevarin í staðin krevja veitingina.
Udbetaling Danmark miðar eftir at taka avgerð innan 11 arbeiðsdagar eftir at hava móttikið eina fullfíggjaða umsókn. Kanna núverandi hámarksupphædd á borger.dk.
Hvat tú skalt gera
Sig arbeiðsgevara tínum frá so skjótt, sum tú kanst.
Umsøk hjá Udbetaling Danmark innan átta vikur frá fyrsta degi í farloyvinum.
Um tú ert arbeiðsleysur, skalt tú boða arbeiðsloysisskipanini frá hesum innan átta vikur. Um tú ert sjálvstøðugur vinnurekandi, skalt tú søkja í NemRefusion.
Boða Udbetaling Danmark skjótt frá øllum broytingum, eitt nú um tú fert aftur til arbeiðis.
Tú kanst møguliga søkja um eftirlevelseshjælp, eina einkultskattskylduga veiting frá Udbetaling Danmark, um tú hevur búð saman við hjúnafelaga tínum ella sambúgva seinastu trý árini undan deyðanum. Tað er eitt inntøkuhámark, og tú skalt søkja innan seks mánaðir, annars fært tú noktað.
Les alt svarið
Freist: Søk innan seks mánaðir eftir deyðsfallið. Um tú søkir seinni, verður umsóknini noktað.
Gott at vita
Tú skalt hava búð saman við tí deyða seinastu trý árini undan deyðanum, í Danmark, einum ES/EBS-landi ella Sveis, og vera fevndur av donskum reglum um sosialt trygging. Tú mást ikki fáa ella hava fingið eftirlønarveiting (efterlevelsespension).
Árliga inntøka tín skal vera undir einum marki, sum verður ásett hvørt ár, og útgjaldið verður minni, jú hægri inntøka tín er. Maksimumsupphæddin verður eisini ásett hvørt ár, so kanna galdandi upphæddir á borger.dk.
Um tann deyði og tann, sum eftir livir, bæði fingu fólkapensjón, kann pensjónin hjá tí, sum eftir livir, halda fram á sama stigi í upp til tríggjar mánaðir (efterlevelsespension). Tann, sum fær hana, kann ikki samstundis fáa eftirlivandi-stuðul (efterlevelseshjælp).
Tú søkir talgilt gjøgnum sjálvavgreiðsluna hjá Udbetaling Danmark. Gjaldingin verður flutt á tína NemKonto.
Hvat tú skalt gera
Kanna treytirnar: trý ár saman, inntøku tína og onga eftirsitiløn.
Umsøk talgilt innan seks mánaðir eftir deyðsfallið.
Bíða eftir gjaldinum á tíni NemKonto. Udbetaling Danmark hevur fýra vikur at viðgera málið.
Í flestu førum nýtist tær ikki sjálv/um at boða almennum myndugleikum frá. Tá læknin boðar frá deyðanum talgilt, verða CPR-skráin og kirkjuskrivstovan kunnað sjálvvirkandi, og skiftirætturin fær boð um deyðan. Udbetaling Danmark og kommunan fáa boð um tað gjøgnum fólkayvirlitið, so almennar pensjónir steðga av sær sjálvum.
Les alt svarið
Legg til merkis: Treytirnar eru ymiskar hjá veitarunum, so kannið egnu reglurnar hjá hvørjari skipan.
Gott at vita
Almennar pensjónir steðga dagin eftir deyðan. Um tann deyði búði saman við einum, sum eisini fær almenna pensjón, kunnu útgjaldingarnar halda áfram í upp í tríggjar mánaðir. Udbetaling Danmark sendir eftirlivandi einum brævi.
ATP Livslang Pension steðgar, og í summum førum verður ein eingangsupphædd goldin hjúnafelaganum. Hon verður sjálvvirkandi goldin á NemKonto. Ein sambúgvi skal hava boðað ATP frá sambúðini áðrenn deyðsfallið, ella kann søkjast um tað aftaná.
Arbeiðsmarknaðareftirlønir og privatar eftirlønir og tryggingar eru treytaðar av treytunum í hvørjari skipan. Veitarin setur vanliga sjálvur samband við tey avvarðandi, men tú kanst seta teg í samband við veitaran fyri at skunda undir málið.
Um tann deyði búði uttanlands, skulu tey avvarðandi sjálvi seta seg í samband við Udbetaling Danmark og ATP.
Hvat tú skalt gera
Ger saman við familjuni ein lista yvir allar eftirlønarveitarar og tryggingarfeløg, sum tann deyði hevði.
Set teg í samband við teir veitarar, sum ikki hava sett seg í samband við teg, og spyr, hvat teir rinda út við deyða.
Um persónurin búði uttanlands, skalt tú sjálv/ur seta teg í samband við Udbetaling Danmark og ATP.
Hesi svør greiða almennar reglur í Danmark og hóska ikki endiliga í hvørjum einstøkum máli. Reglur, upphæddir og freistir broytast og koma upp á støðu tína og sáttmála tín. Fyri vegleiðing í tínum egna máli, set teg í samband við eina rættarhjálparstovu, ein advokat ella fakfelag títt.
Hvørt svar byggir á almennar danskar keldur sum borger.dk, retsinformation.dk, Donsku rættirnir og viðkomandi myndugleikar, og leinkjar til tær. Vit geva ikki løgfrøðiliga vegleiðing.
